Khi thay những nguyên tử hiđro trong phân tử benzen (C6H6) bằng các nhóm ankyl, ta được những ankylbenzen, có công thức phổ biến là CnH2n-6 với n ≥ 6.

Bạn đang xem: Ankylbenzen là gì

Ví dụ : C6H5–CH3; C6H5–CH2–CH3; C6H5–CH2–CH2-CH3

Khi coi vòng benzen là mạch thiết yếu thì những nhóm ankyl thêm với nó là mạch nhánh (còn gọi là nhóm thế). Ankylbenzen tất cả đồng phân mạch cacbon. Để call tên chúng, bắt buộc chỉ rõ vị trí các nguyên tử C của vòng bằng những chữ số hoặc các chữ dòng o, m, p (đọc là ortho, meta, para).


*

II. TÍNH CHẤT VẬT LÍ

- Benzen và ankylbenzen là phần lớn chất ko màu, hầu hết không tung trong nước nhưng lại tan trong vô số nhiều dung môi hữu cơ, đồng thời cũng là dung môi hoà tan các chất khác.

- các aren (benzen và ankylbenzen) hầu hết là hầu như chất gồm mùi. Chẳng hạn như benzen với toluen giữ mùi nặng thơm nhẹ, nhưng có hại cho mức độ khoẻ, tuyệt nhất là benzen.


a. Bội nghịch ứng halogen hoá

- lúc bột sắt, benzen công dụng với brom khan chế tác thành brombenzen với khí hiđro bromua.

- Toluen làm phản ứng nhanh rộng benzen và tạo ra hỗn phù hợp hai đồng phân ortho với para.

- nếu như không dùng Fe mà chiếu sáng (as) thì Br rứa cho H sinh hoạt nhánh.

Nhóm C6H5CH2 hotline là đội benzyl, nhóm C6H5  gọi là nhóm phenyl.


*

*

Nitrobenzen công dụng với hỗn hợp axit HNO3 bốc khói với H2SO4 đậm đặc đồng thời đun nóng thì sinh sản thành m-đinitrobenzen.


*

Toluen tham gia phản ứng nitro hoá dễ dàng rộng benzen và tạo ra thành thành phầm thế vào vị trí orthopara :


*

c. Quy cơ chế thế ngơi nghỉ vòng benzen

- ví như vòng benzen đã có sẵn các nhóm –CH3, –OH, –NH2, –OCH3 …, bội nghịch ứng nỗ lực vào vòng đã dễ dàng hơn và ưu tiên xảy ra tại phần ortho para.

- ví như ở vòng benzen đã có sẵn nhóm –NO2 (hoặc những nhóm –COOH, –SO3H, –CHO …) bội phản ứng cố vào vòng sẽ khó hơn và ưu tiên xảy ra ở trong phần meta.


2. Phản bội ứng cộng

- Benzen cùng ankylbenzen không làm mất màu hỗn hợp brom (không cộng với brom).

- Benzen cùng với clo lúc chiếu sáng: $C_6H_6+ ext 3Cl_2xrightarrowasC_6H_6Cl_6$

- Benzen và ankylbenzen cộng với hiđro chế tạo thành xicloankan: $C_6H_6+3H_2xrightarrowNi,,t^oC_6H_12$


3. Bội phản ứng oxi hoá

- Benzen không chức năng với KMnO4 (không làm mất màu hỗn hợp KMnO4).

- những ankylbenzen khi nấu nóng với dung dịch KMnO4 thì chỉ bao gồm nhóm ankyl bị oxi hoá.

Ví dụ :


- những aren khi cháy trong không gian thường tạo nên nhiều muội than. Lúc aren cháy hoàn toàn thì tạo ra CO2, H2O cùng toả nhiều nhiệt. Ví dụ : C6H6 + $frac152$O2 → 6CO2 + 3H2O ($Delta H$ = -3273kJ)

* nhận xét phổ biến : Benzen tương đối dễ tham gia phản ứng thế, khó gia nhập phản ứng cộng và bền vững với các chất oxi hoá. Đó cũng là đặc thù hoá học đặc thù chung của các hiđrocacbon thơm nên gọi là tính thơm.


IV. ĐIỀU CHẾ VÀ ỨNG DỤNG

1. Điều chế

- Benzen, toluen, xilen… thường bóc được bằng phương pháp chưng đựng dầu mỏ cùng nhựa than đá. Bọn chúng còn được điều chế từ ankan, hoặc xicloankan.

- Etylbenzen được pha trộn từ benzen với etilen :

CH34CH3 $xrightarrow<-4H_2>xt,,,,t^0$ C6H6

CH35CH3 $xrightarrow<-4H_2>xt,,,,t^0$ C6H5CH3

C6H6 + CH2=CH2 $xrightarrowxt,,,t^0$C6H5CH2CH3

2. Ứng dụng

- Benzen được dùng để tổng hợp các monome trong cung cấp polime làm hóa học dẻo, cao su, tơ sợi. Từ bỏ benzen người ta pha chế ra nitrobenzen, anilin, phenol dùng làm tổng hợp phẩm nhuộm, dược phẩm, thuốc trừ dịch hại,...

- Toluen được dùng để làm sản xuất thuốc nổ TNT (trinitrotoluen).

- Benzen, toluen và những xilen còn được dùng nhiều có tác dụng dung môi.

Xem thêm: Thông Tin Tuyển Sinh Trường Cao Đẳng Y Đà Lạt, Cao Đẳng Y Tế Lâm Đồng


Luyện bài tập áp dụng tại đây!


download về
Báo lỗi
*

Cơ quan nhà quản: công ty Cổ phần technology giáo dục Thành Phát


Tel: 0247.300.0559

gmail.com

Trụ sở: Tầng 7 - Tòa công ty Intracom - nai lưng Thái Tông - Q.Cầu Giấy - Hà Nội

*

Giấy phép hỗ trợ dịch vụ social trực tuyến đường số 240/GP – BTTTT vày Bộ tin tức và Truyền thông.